الشيخ محمد آصف المحسني
308
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
بهشت رفتن كار مشكل است ؛ اما جهنم رفتن كارى چندان سختى نيست . رفتن به سراشيبى خيلى زحمت ندارد ، ولى رفتن به طرف بالا نيرو مىخواهد ، مقاومت مىخواهد ، تحمل مشكلات مىخواهد ، تنزل در ظاهر براى انسان خيلى آسان است ؛ منتهى عاقبت خيلى خطرناك دارد ، راه تنزل به جهنم منتهى مىشود ، همه مىدانند كه عذاب جهنم چه قدر سخت است ! . جهاد اكبر هرچند بالا رفتن بهسوى كمالات ، بهسوى اخلاقيات زحمت بسيار مىخواهد ، ولى اگر انسان تصميم درست بگيرد ، خيلى هم مشكل نمىباشد . انسان با اراده قوى مىتواند به بالاترين مقام انسانى برسد ، به عبارت ديگر ، به كمال لايق خود دست مىيابد . بالا رفتن بهسوى كمالات انسانى سخت است ، رعايت اخلاق اسلامى و تطبيق عدالت اجتماعى بسيار سخت است ، همه مخالف غرايز است ، مخالفت با غرايز واقعا جهاد اكبراست . در يكى از جنگها اصحاب پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم رفتند ، با كفار خوب جنگيدند ، تعداد زيادى را كشتند و آنان را شكست دادند . از مسلمانان نيز تعدادى شهيد و زخمى شدند . وقتى از جنگ برگشتند ، طبق روايتى حضرت به آنان فرمود : خوشا بهحال شما كه از جهاد كوچك ( جهاد اصغر ) پيروز مندانه برگشتيد . عرض كردند يا رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم اگر اين جنگ ، جهاد كوچك است ، پس جهاد بزرگ ( جهاد اكبر ) كدام است ؟ حضرت فرمود : جهاد اكبر شما ، جهاد با نفس است . هروقت در برابر خواستهاى نفسانى خود مبارزه كرديد و غرايز خود را كنترل كرديد ، آنموقع جهاد اكبر را نيز انجام دادهايد . جهاد با دشمن در جنگ با شمشير ممكن است چند روز يا چند ساعت طول بكشد ؛ وقتى جنگ تمام شود همه